AyurvedaSidhiBAMS 1st Prof

Sanskrit evam Ayurved Itihas · Paper I – Sanskrit · Topic 6

सन्धिः Sandhi – Ach, Hal, Visarga and Rutva Sandhi

SubjectSanskrit evam Ayurved Itihas (AyUG-SN & AI) PaperPaper I – Sanskrit Topic No.Topic 6 TermII Weightage15 marks Hours10 LH · 10 NLH

Exam eligibility

✕ MCQ✓ SAQ✓ LAQ

This topic can be asked as SAQ, LAQ; MCQ should not be asked. (1 SAQ + 1 LAQ of 10 marks)

Syllabus – subtopics

  1. 6.1अच् सन्धिः / स्वरसन्धिः – यण् (इको यणचि), गुण (आद्गुणः), वृद्धि (वृद्धिरेचि), अयवायाव (एचोऽयवायावः / वान्तो यि प्रत्यये), लोप (लोपः शाकल्यस्य), पररूप (एङि पररूपम्), पूर्वरूप (एङः पदान्तादति), प्रकृतिभाव
  2. 6.2हल्सन्धिः / व्यञ्जनसन्धिः – श्चुत्व, ष्टुत्व, जश्त्व, अनुनासिक, परसवर्ण, चर्त्व, पूर्वसवर्ण, छत्व, अनुस्वार, तुगागम, रुत्वादेश सन्धि
  3. 6.3विसर्गसन्धिः – रुत्व (ससजुषो रुः), उत्व (अतो रोरप्लुतादप्लुते / हशि च), रो रि, भो भगो अघो अपूर्वस्य योऽशि, रोऽसुपि, एतत्तदोः सुलोपो…, सोऽचि लोपे चेत् पादपूरणम्
  4. 6.4रुत्वप्रकरणसन्धिः – brief teaching (समः सुटि, कानाम्रेडिते, खरवसानयोर्विसर्जनीयः, विसर्जनीयस्य सः …)

Notes

Detailed notes for Sandhi – Ach, Hal, Visarga and Rutva Sandhi are being prepared. Meanwhile, revise the syllabus points above and practise the MCQs below.

MCQs on this topic

Tap a question to reveal the answer.

Q1. The sutra ‘इको यणचि’ governs which Sandhi?
  1. A. Guna
  2. B. Vriddhi
  3. C. Yan
  4. D. Ayadi

Answer: C — इको यणचि – इ, उ, ऋ, ऌ become य्, व्, र्, ल् before a vowel.

Practise all Sanskrit evam Ayurved Itihas MCQs →

Important questions

  • LAQ स्वरसन्धिं सोदाहरणं विवृणुत (Explain Svara Sandhi with examples). (Practice)